سیم ارت (earth) در صنعت برق به معنی زمین یا سیم اتصال به زمین مشهور است که یکی از وظایف مهم آن جلوگیری از برق گرفتی است. اگر در مدارهای الکتریکی یا به اصطلاح همان جریان برق نشتی به وجود بیاید این امکان وجود دارد که این نشتی توسط اجسام رسانا یا هادی به سطح بیرونی وسایل الکترونیکی یا الکتریکی منتقل شود به گونه ای که با برخورد به بدن انسان این جریان الکتریسیته به بدن منتقل می شود.برای اینکه از اینگونه اتفاقات جلوگیری کنیم حتماً بایستی فلزات هادی و رسانا مربوط به وسایل الکترونیکی و الکتریکی را از یک سیم که به آن سیم ارت گفته می شود به زمین متصل کنیم. قطعاً با این کار از بروز خطراتی مانند برق گرفتگی که ناشی از نشتی در جریان برق است، جلوگیری می شود و به طبع ایمنی محیط کار و محیط زندگی افزایش پیدا می کند.
کاربرد های سیم ارت (earth) در صنعت برق
به طور کلی امکان دارد تمامی تجهیزات برقی که به نوعی دارای جریان الکتریکی هستند دچار نشتی جریان برق شوند و این نشتی تحت تأثیر عوامل خیلی زیادی به وجود می آید. از جمله این موارد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- ضربه
- له شدگی
- لخت بودن قسمتی از سیم رسانا
- پوسیدگی سطح عایق
- رطوبت
- گرد و غبار
و خیلی از موارد دیگر. همان طوری که در بالا هم به این موضوع اشاره کردیم اگر نشتی جریان برق به سطح بیرونی وسایل الکتریکی که دارای جریان برق هستند، منتقل شود با کوچکترین لمس از طرف انسان به بدن وی منتقل شده و این باعث برق گرفتگی می شود و به همین دلیل است که برای رفع این مشکل از سیم ارت که در کل اتصال به زمین را برقرار می کند، استفاده می کنند تا جریان برق را به زمین منتقل کند و در کل کاربرد اصلی سیم ارت به همین معناست.
دلایل استفاده از سیم ارت
دلایل زیادی را می توان برای این موضوع برشمرد اما سعی می کنیم به 4 دلیل مهم بسنده کنیم:
- افزایش ضریب ایمنی و همچنین محافظت از دستگاه های برقی
- محافظت از ساکنین ساختمان در برابر برق گرفتگی و یا آتش سوزی
- سیم ارت از افزایش الکتریسته ساکن در ساختمان جلوگیری می کند
- این سیم از آسیب دیدن عایق های مدار در برابر افزایش ولتاژ جلوگیری می کند
تفاوت سیم نول و سیم ارت
در ادامه پاسخ به سؤال کابل ارت چیست؟ باید بدانید که سیم نول با انواع سیم ارت تفاوت دارد. برای درک این موضوع باید به توضیح در مورد پریز برق بپردازیم. همانطور که میدانید، پریزهای برقی که امروزه از آنها استفاده میکنیم ۳ سوراخ برای اتصال دو شاخه دارند. دو شاخههای دستگاههای برقی هم ۳ جک اتصال دارند. از ۳ سوراخی که در پریز برق وجود دارد یکی فاز است که برق دارد. سوراخ دیگر نول است، به معنای اینکه منفی است و برق ندارد. سوراخ باقی مانده در پریز برق همان سوراخ مربوط به اتصال ارت است.
کاربرد کابل ارت در سیم کشی ساختمان
تا این قسمت از مقاله با عکس سیم ارت و انواع سیم ارت بیشتر آشنا شدید. در این قسمت از مقاله به توضیح در مورد سیم کشی ارت ساختمان میپردازیم. علت استفاده از سیم کشی ارت ساختمان این است که، اگر در سیم فاز استفاده شده خرابی نظیر خوردگی محافظ آن به وجود بیاید که این خرابی میتواند سبب بروز اتصالی شود، در برخی از موارد هم ممکن است سبب سوختن انواع سیم کشی ساختمان گردد.سیم ارت در چنین مواقعی میتواند از بروز اتصالی جلوگیری کند از این طریق که در چنین مواردی سیم ارت مانند سیم منفی عمل میکند و جریان برق سیم مثبت را به سمت خروجی هدایت میکند. با توجه به این عملکرد سیم ارت میتواند از بروز اتصالی که بر اثر خرابی سیم فاز ممکن است به وجود بیاید جلوگیری کند. علت اصلی استفاده از سیم ارت در سیمکشیهای ساختمانهای امروزه همین است.
سیم ارت را به کجا وصل کنیم:
استفاده از سیم ارت شرایط خاص خود را دارد، از جمله مهمترین شرایط در نظر گرفتن نوع سیم کشی محل مورد نظر است. به منظور جلوگیری از بروز هر نوع برق گرفتگی بهتر است برای سیم کشی مکانهای مختلف سیم ارت را در نظر بگیرید، که اگر این اقدام انجام نشده باشد نمیتوان به طور حتم گفت که مکان مورد نظر از برق گرفتگی ایمن است.برای جلوگیری از بروز خطر برق گرفتگی بسیاری از افراد به دنبال پاسخ سؤالاتی نظیر اینکه سیم ارت را به کجا وصل کنیم؟ یا این سؤال که سیم ارت را به کجای دو شاخه وصل کنیم، هستند. در خصوص نحوه اتصال سیم ارت به زمین بهتر است بدانید که مطمئنترین روش استفاده از چاه ارت است.اگر بخواهیم برای پاسخ به این سؤال که سیم ارت را به کجا وصل کنیم؟ از روش چاه ارت یاد کنیم، بهتر است در خصوص این روش به زمانبر بودن و پر هزینه بودن آن نیز اشاره کنیم.
برای اتصال سیم ارت مانند یادگیری نحوه اتصال سیم ارت به پریز روشهای سادهتری وجود دارد که در ادامه توضیح میدهیم.به منظور یادگیری نحوه اتصال سیم ارت به زمین برای ایمن کردن سیم کشی ساختمان شما تنها به یک سیم معمولی نیاز دارید. به این ترتیب که یک سر این سیم معمولی را به وسیله برقی مورد نظر خود اتصال میدهید و سر دیگر این سیم باید به لوله گاز ساختمان وصل شود.با این اقدام ساده تخلیه بار از وسایل برقی به زمین صورت میگیرد و این موضوع خود سبب کاهش و از بین رفتن احتمال برق گرفتگی در ساختمان میشود. با استفاده از این روش برق وسیله مورد نظر از طریق سیم منتقل میشود، این موضوع خود پاسخ این سؤال است که چرا سیم ارت برق دارد. به طور کلی در پاسخ به اینکه چرا سیم ارت برق دارد باید گفت، علت اصلی آن انتقال بار الکتریکی دستگاههای برقی توسط این سیم است.
وسایلی که به سیم ارت نیاز دارند
به طور کلی می توان گفت که تمامی وسایل برقی از کلید و پریزها گرفته تا هر چیزی که به این وسایل وصل می شود و بدنه آنها از جنس هادی و رسانا است، به این سیم نیازمند هستند و بایستی این سیم حتماً به زمین اتصال پیدا کند و این مورد فقط از عهده سیم ارت بر می آید.
برخی از سوالات متداول
1. کاربرد سیم ارت چیست؟
یکی از وظایف مهم سیم ارت جلوگیری از برق گرفتی است. اگر در جریان برق نشتی به وجود بیاید این امکان وجود دارد که این نشتی توسط اجسام رسانا یا هادی به سطح بیرونی وسایل الکترونیکی یا الکتریکی منتقل شود به گونه ای که با برخورد به بدن انسان این جریان الکتریسیته به بدن منتقل می شود. برای جلوگیری از این اتفاقات حتماً بایستی فلزات هادی و رسانا مربوط به وسایل الکترونیکی و الکتریکی را از یک سیم که به آن سیم ارت گفته می شود به زمین متصل کنیم.
2. آیا سیم ارت که به زمین وصل می شود دارای برق است؟
به طور کلی جواب به این سوال منفی است و هرگونه سیمی که به دستگاه های مختلف برقی متصل هستند حتی همین سیم ارت کولر هم بدون برق هستند به خاطر اینکه در کل در سیم اتصال به زمین هیچگونه جریان الکتریکی وجود ندارد.
