توزیع برق به واحدهای مسکونی و مشاعات در تابلو برق ساختمان به گونهای است که کابلی توسط شرکت توزیع برق وارد کنتور برق میشود و توزیع برق بعد از عبور از کنتورها تحت حفاظت کلیدهای مینیاتوری به واحدها صورت میگیرد. در تابلو برق ساختمان امکان نصب کنتورهای سه فاز (برای آسانسورها، موتورخانه و یا تصفیه خانهها) و تکفاز وجود دارد. بدنه تابلو برق ساختمان را در سه دسته ایستاده، توکار، روکار عرضه میکنند که در هنگام ساخت بنای ساختمان، چگونگی نصب مشخص میشود و تا زمان بازسازی معمولا به همان حالت باقی میماند. طراحی تابلو برق مجتمع های اداری و مسکونی با بهره مندی از مهارت و تجربه متخصصین در الکترونت صفر تا صد انجام می شود.
انواع تابلو برق کنتوری
تابلو برق خانگی را به سه دسته بندی کلی تقسیم میکنند که معمولا تابلو اصلی و تابلو برق تقسیم واحدها در اکثر ساختمانها وجود دارد؛ در ادامه به شرح آنها میپردازیم.
تابلو برق اصلی
وظیفه تابلو برق اصلی محافظت از کنتورها و دریافت برق از سمت انشعاب اصلی بیان شده؛ که این تابلو برق دارای سه قسمت، ورودی برق (از تیر برق گرفته میشود.)، قسمت کنتور و قسمت خروجی است. کابل از طریق تیر برق به این تابلو وصل میشود. تابلو برق اصلی، برق مشاعات و همچنین برق کل ساختمان را تامین میکند، در واقع میتوان آن را شاخه اصلی در نظر گرفت که به آن تابلو برق اصلی میگوییم.
تعداد کنتورها در تابلو برق کنتوری با توجه به تعداد واحدهای مسکونی تعیین میشود. نحوه برق رسانی به این شکل است که در تابلو برق اصلی، مدارهای مشخصی وجود دارد که به گونهای در آنجا نصب میشوند که خروجی هر فیوز بتواند وارد یک کنتور شود.
تابلو برق عمومی
تابلو برق عمومی در اصل همان تابلویی که است که محل نصب آن در اکثر ساختمانها نزدیک درب ورودی میباشد؛ علت نصب تابلو برق عمومی در این محل، قرائت راحت تر مامورین شرکت توزیع برق است. در بعضی از ساختمان ها کنتور برق عمومی دارای محفظههای جدا میباشد اما میتوان در تابلو برق کنتوری نیز برای آن جایی در نظر گرفت. در واقع تابلو برق عمومی علاوه بر برق رسانی به واحدها وظیفه توزیع برق مکانهایی مانند آسانسور، پشت بام، راه پلهها، سیستم اعلان حریق و تمامی وسایل برقی مشترکی که تمامی ساکنین یک ساختمان از آن استفاده میکنند را بر عهده دارد.
در تابلو برق عمومی برای حفاظت کنتورها از فیوزهای 32 آمپر و برای برقرسانی به سیستم روشنایی از فیوز 10 آمپر و همچنین برای برقرسانی به کلیدهای مشترک ساختمان از فیوزهای 16 آمپر استفاده میشود. البته در ساختمانهایی که دارای آسانسور هستند باید فیوز سه فاز جدا برای کنتور سه فاز در نظر گرفته شود. اندازه ابعاد بدنه تابلو برق عمومی متغیر است که با توجه به تعداد کنتورها و استاندارد هر منطقه محاسبه میشود.
در تابلو برق عمومی به دلیل استفاده از سیم و کابل زیاد برای نظم بیشتر بهتر است از داکت یا بست پلاستیکی و لیبل برای تشخیص اینکه هر کابل یا سیم برای کجا میباشد استفاده کنیم. کلیدهای استفاده شده در تابلو برق عمومی از نوع B (تندکار یا همان روشنایی) هستند.
تابلو برق تقسیم واحد
تابلو برق تقسیم واحد در اکثر خانه های امروزی داخل واحدها وجود دارد، که در آن از کلیدهای تند کار یا همان نوع B مانند کلیدهای مینیاتوری و محافظ جان استفاده میشود. به این نوع تابلوها جعبه فیوز یا جعبه تقسیم نیز گفته میشود.
در واقع نحوه کار تابلو برق تقسیم واحد به گونهای است که از تابلو اصلی تغذیه کرده و خروجی کنتور به کلیدهای مینیاتوری در همان واحد وصل میشود و برق رسانی داخل واحد را انجام میدهد. به وسیله تابلو برق تقسیم واحد میتوان برق قسمتهای مختلف یک خانه را قطع کرد بدون اینکه برق دیگر قسمتها قطع شود. در زمان رخ دادن خرابی یا اتصالی در تجهیزات برق خانه این کلیدها به صورت خودکار عملکرده و تجهیز را از مدار خارج میکند.
تابلو برق خانگی
در طراحی و ساخت تابلو برق ساختمان با ورودی تکفاز باید از نقشهها برای شناسایی ساختمان مورد نظر و همچنین محلی که قرار است این تابلوها کار توزیع برق را در آن قسمت انجام دهند، استفاده کنیم. در ساخت تابلو برق خانگی با ورودی تکفاز باید به این نکته توجه داشت که از متخصصین برای ساخت مشاوره گرفته شود تا بتوان از برق دار بودن تمام بخشهایی که در نقشه ذکر شده مطمئن شد. تابلو برق خانگی با ورودی تکفاز بیشتر در ساختمانها استفاده میشود، در تابلو برق با ورودی تکفاز جریان ورودی ما ولتاژ 220 ولت AC را از تابلو برق قبل از خود دریافت میکند. همانطور که پیشتر گفته شد تائیدیه اداره برق علاوه بر ضروری بودن جهت کسب مجوز، تضمینی برای کیفیت و زیاد شدن طول عمر تابلو برقهای خانگی میباشد. علاوه بر تابلو برقهای ذکر شده در خانههایی که به آسانسور مجهز هستند در موتورخانه آسانسور، تابلو برقهایی با ورودی سه فاز برای تغذیه آسانسور نصب می شوند. این تابلو برق ها تابلو کنترل آسانسور و اینورتر آسانسور را در خود جای میدهند.
انواع تابلو برق خانگی بر اساس ساختار
اگر بخواهیم تابلو برق را از نظر نوع بدنه دستهبندی کنیم باید به دو دسته ایستاده (بدون نیاز به مهار) و دیواری تقسیم کنیم.
تابلو برق Self Standing یا ایستاده: این تابلو برق خانگی نیازی به مهار شدن با پیچ یا از این قبیل نگهدارندهها را ندارد.
تابلو برق Wall Mounted یا دیواری: از پرکاربردترین تابلوها در زمینههای مختلف است که به دو صورت توکار یا روکار امکان استفاده از آن وجود دارد که تابلو برق خانگی یا کنتوری هم به این شکل ساخته میشود.
ابعاد تابلو برق ساختمان
جعبه کنتورهای ساختمان را بر اساس تعداد واحدهای دارای کنتور میسازند همچنین در ساخت تابلو کنتور برق ساختمان فضایی را برای توسعه آن باید در نظر گرفت، احتمالا زیاد شنیدهاید که تابلو برق ساختمان را با ذکر تعداد کنتور یا تعداد واحد آنها نام گذاری میکنند، مانند: تابلو برق 4 کنتور یا تابلو برق 4 واحدی.
جنس جعبه کنتور برق
جنس تابلو برق خانگی یکی از مواردی است که باید آن را با توجه به استاندرد منطقه خواست مشتری و محل نصب انتخاب کرد با این تفاسیر میتوان گفت تابلو برق ساختمان را میتوان در ابعاد و با جنسهای مختلف مانند کامپوزیت، فلز، فایبرگلس، پلاستیک، پلی کربنات و غیره تولید کرد.
جمع بندی
تابلو برق ساختمان را میتوان مهمترین بخش هر سیستم الکتریکی دانست که توزیع برق در هر قسمت از ساختمان را انجام میدهد. از ساختمانهای مسکونی گرفته تا مجتمعهای صنعتی، این تابلوها در انواع مختلفی برای پاسخگویی به نیازهای مخصوص وجود دارند. این که بدانید تابلو برق ساختمان به چه علت و برای ایفای چه نقشی در ساختمان نصب میشود، بسیار ضروری است.
اگر مطمئن نیستید که کدام نوع تابلو برای شما مناسب است، میتوانید از یک متخصص مشورت بگیرید. برای تهیه انواع تابلو برق خانگی و تابلو برق صنعتی میتوانید از گروه فنی و مهندسی الکترونت کمک بگیرید.
