دیزل ژنراتور کامینز KTA50 به عنوان یکی از قدرتمندترین موتورهای صنعتی در جهان، در صنایع بزرگ نفت، گاز، پتروشیمی، معادن و نیروگاهها کاربرد گستردهای دارد. این موتور با توان بالا و طراحی پیچیده، نیازمند سرویسهای دقیق و تخصصی است تا بتواند راندمان، طول عمر و پایداری کاری خود را حفظ کند. یکی از مهمترین سرویسهای دورهای برای این ژنراتور، فیلرگیری سوپاپهای دود و هوا و تنظیم انژکتور است. این عملیات اگر به صورت علمی، دقیق و طبق استانداردهای شرکت Cummins انجام نشود، میتواند منجر به افت توان، مصرف زیاد سوخت، افزایش حرارت اگزوز و حتی خرابی قطعات داخلی موتور شود. شرکت الکترونت با تیمی از تکنسینهای آموزشدیده و بهرهگیری از ابزارهای اصلی فیلرگیری کامینز، این سرویس حساس را با دقتی میلیمتری انجام میدهد تا موتور شما در شرایط بهینه عملکرد و احتراق کامل بماند.
مفهوم فیلرگیری چیست؟
فیلرگیری (Valve Clearance Adjustment) فرایند تنظیم فاصله کوچک بین انتهای سوپاپ و اسبک (Rock Arm) در زمانی است که سوپاپ بسته است. این فاصله بهصورت استاندارد توسط سازنده تعیین میشود تا:
1-سوپاپ ها در زمان مناسب باز و بسته شوند.
2-انبساط حرارتی فلزات در دورهای بالا تداخلی ایجاد نکند.
3-عملیات احتراق کامل و بی نقص انجام شود. در ژنراتور کامینز KTA50، هر سیلندر دارای دو سوپاپ هوا و دو سوپاپ دود است و هرکدام باید با دقت در حد صدم میلیمتر فیلرگیری شوند.
چرا فیلر گیری دقیق حیاتی است؟
در صورت عدم تنظیم صحیح فیلر1-باز نشدن کامل سوپاپ هوا ⇒ احتراق ناقص، افت توان موتور
2-بسته نشدن کامل سوپاپ دود ⇒ بازگشت گازهای داغ، سوختن سوپاپ
3-فشار بیش از حد روی میلسوپاپ ⇒ خرابی یاتاقانها و اسبکها
4-صدای ضربه و لرزش موتور ⇒ بالا رفتن استهلاک کلی
به همین دلیل، شرکت الکترونت تمام عملیات فیلرگیری را با ابزار کالیبره و مطابق دستورالعملهای Cummins Service Manual انجام میدهد.
ابزارهای تخصصی مورد استفاده در فیلرگیری کامینز KTA50
اجرای دقیق فیلرگیری نیازمند ابزارهایی است که بتوانند اندازههای بسیار کوچک را با دقت بالا اندازهگیری و تنظیم کنند. تکنسینهای شرکت الکترونت برای این عملیات از تجهیزات زیر استفاده میکنند:
1. فیلر گیج (Feeler Gauge)
ابزاری متشکل از تیغههای فولادی نازک با ضخامتهای مختلف (از 0.05 تا 1 میلیمتر) که با گذاشتن بین اسبک و سوپاپ، فاصله مورد نظر را تعیین میکند.
برای فیلر گیری سوپاپ دود و هوا در دیزل ژنراتورهای کامینز KTA50 به صورت زیر می باشد.
مقدار فیلر برای سوپاپ دود 0.69mm است و مقدار فیلر برای سوپاپ هوا0.36mm می باشد.
2-ترک متر یا گشتاور سنج
ماهیت اصلی این وسیله اعمال نیروی مشخص و مورد نظر کاربر در شرایط مشخص به پیچ می باشد. به زبان سادهتر آچاری که به میزان مشخص و دلخواه پیچی را سفت میکنند. در صنعت میزان دقیق و مشخص ترک پیچ ها (مقدار سفت شدن پیچ ها) بسیار حائز اهمیت است زیرا درصورت اعمال نیروی کم (شل بودن پیچ) و یا اعمال نیروی بیشتر از حد مجاز (سفت شدن بیش از حد) دستگاه یا وسیله مورد نظر از نظر کارایی با مشکل روبرو خواهد شد.
جهت ترک متر زدن یا بستن پیچهای اسبک دود و اسبک هوا در هنگام فیلر گیری از این ابزار استفاده می شود.
3-ترک متر عقربه ای
ترکمتر های عقربه ای یکی دیگر از انواع ترکمتر های موجود می باشند که به شکل صفحه اندیکاتوری است که مدرج شده و عدد آن قابل مشاهده و خواندن است. دارای دو عقربه می باشد که عقربه ی دوم آن بیشترین گشتاور اعمالشده را نشان میدهد. خطای این ترکمتر حدود ۳ درصد رنج اعمال شده می باشد و بیشتر در آزمایشگاه استفاده می شود. تفاوت این ترکمتر با ترکمتر تقه ای در دقت بالاتر آن است.در دیزل ژنراتورها برای تنظیم مقدار فیلر اسبک سوزن انژکتور از این ابزار استفاده می شود.
استانداردهای تنظیم فیلر برای دیزل ژنراتور کامینز KTA50
توجه: مقدار فیلر ممکن است در دیزل ژنراتورهای (KTA50-G3, KTA50-G9 و …) متفاوت باشند.شرکت الکترونت همیشه از دادههای رسمی OEM کامینز برای هر مدل استفاده میکند.
مراحل فنی فیلرگیری سوپاپها در ژنراتور كامینز KTA50
1-ژنراتور را خاموش کنید و اجازه دهید که موتور سرد شود و بعد از سرد شدن موتور کلیه درب های سوپاپ ژنراتور را باز کنید و بعد از باز کردن درب سوپاپ ها موتور را به صورت دستی بچرخانید.
2-موتور را به صورت دستی می چرخانیم تا علامت سیلندرها بر روی فلایویل در جلوی نشانگر قرار گیرد.
3-با استفاده از علامت درجه میللنگ (نشانگر) پیستون سیلندر مورد نظر در نقطه مرگ بالا (پایان تراکم) قرار داده میشود تا سوپاپها کاملاً بسته باشند.
4-تیغه فیلر بین اسبک و سوپاپ قرار داده میشود. در صورتی که تیغه بدون اصطکاک یا با فشار زیاد حرکت کند، نیاز به تنظیم اسبک دود و یا هوا وجود دارد.
5-بعد از فیلر گیری سوپاپ دود و هوا حتما پیچهای تنظیم فیلر سوپاپ دود و هوا را با ترک متر و با گشتاور مخصوص سفت کنید.
6-بعد از فیلر گیری سوپاپ دود و هوای سر سیلندر مذکور حال باید فیلر اسبک سوزن انژکتور را با ترک متر عقربه ای انجام دهید .
نکته:در هنگام فیلر گیری سوپاپ دود و هوای سیلندر 8 چپ دیزل باید فیلر سوزن انژکتور سیلندر 3 چپ دیزل ژنراتور تنظیم شود حتما باید به گاتالوک دیزل ژنراتور مراجعه شود.
7-معمولا بر روی درب سوپاپها ترتیب احتراق ژنراتور و همچنین ترتیب تنظیم سوزن انژکتور ژنراتور نصب می گردد مطابق تصویر زیر
فیلرگیری انژکتورها در کامینز KTA50
در موتورهای کامینز سری KTA، انژکتور توسط میلسوپاپ از طریق اسبک مخصوص تحریک میشود. تنظیم ارتفاع یا فیلر انژکتور عبارت است از تعیین فاصله بین محور تحریک و نشیمنگاه انژکتور تا سوخت در زمان دقیق و با فشار مطلوب تزریق شود.
مراحل تنظیم
1-پیستون سیلندر مورد نظر را در مرحله تراکم (TDC) تنظیم کنید.
2-با ابزار تنظیم انژکتورمقدار اسبک سوزن انژکتور را تنظیم نمایید همانند تصویر زیر
3-مقدار تنظیم اسبک سوزن انژکتور را طبق گاتالوک دیزل ژنراتور مربوطه تنظیم نمایید. و بعد از تنظیم مهره تنظیم را توسط ترک متر با گشتاور مناسب سفت نمایید.
تکرار برای تمامی سوپاپ ها
این عملیات برای تمامی سوپاپهای هر سیلندر طبق ترتیب احتراق (Firing Order) موتور KTA50 تکرار میشود.
تست و اطمینان
پس از فیلرگیری سوپاپهای دود و هوا و انژکتورها، تیم فنی الکترونت ژنراتور را روشن کرده، صدای کارکرد و رنگ دود خروجی را تست میکند تا اطمینان حاصل شود تزریق سوخت در تمامی سیلندرها یکنواخت است.
علائم نیاز به فیلرگیری سوپاپ دود و هوا و انژکتور دردیزل ژنراتور KTA50
1-افزایش دود سیاه یا خاگستری
2-صدای ضربه یا تق تق از سر سیلندر
3-افت توان ژنراتور
4-افزایش مصرف سوخت
5-بالا رفتن دمای اگزوز یا موتور
6-بد استارت خوردن موتور
در صورت مشاهده هر یک از علائم فوق، تیم سرویس شرکت الکترونت پیشنهاد میکند موتور فوراً بازدید و فیلرگیری انجام شود.
مزایای فیلر گیری اصولی توسط شرکت الکترونت
1-اجرای دقیق طبق استاندارد OEM کامینز
2-استفاده از ابزازهای اصلی و کالیبره شده
3-کاهش مصرف سوخت و بهبود احتراق
4-کاهش دمای کاری و افزایش عمر سوپاپها
5-حذف لرزش و صدای غیر عادی موتور
6-ارائه گزارش فنی PDF پس از سرویس
نتیجه گیری
فیلرگیری سوپاپ دود و هوا و تنظیم انژکتور در دیزل ژنراتور کامینز KTA50، یکی از حیاتیترین سرویسهای نگهداری این موتور سنگین است. دقت در اندازههای میلیمتری، رعایت ترتیب احتراق و استفاده از ابزار استاندارد، تعیینکننده کارکرد نرم، احتراق کامل و طول عمر بالای موتور خواهد بود. شرکت الکترونت با سالها تجربه در سرویس دیزل ژنراتورهای کامینز، پرکینز، ولوو و کاترپیلار، عملیات فیلرگیری و تنظیم انژکتور را با حداکثر دقت و رعایت ایمنی انجام داده و تحویل موتور را با گزارش فنی، تست عملکرد و تأیید فشار روغن و دمای کاری ارائه میدهد.
